Bij elk onderzoeks- of onderwijsproject wordt zorgvuldig en op wetenschappelijke gronden bepaald welke diersoort de meest passende is.
Bij de meeste dierproeven worden kleine knaagdieren ingezet. Vooral muizen worden veel gebruikt, onder meer omdat veel onderzoek vanouds op muizen is gedaan, er relatief veel kennis is over hoe het muizenlichaam reageert, er veel genetisch gewijzigde varianten van muizen beschikbaar zijn voor specifieke onderzoeksvragen, en er veel hulpmiddelen beschikbaar zijn voor onderzoek met muizen (bijvoorbeeld: antistoffen die in muizen gebruikt kunnen worden).
Ruim de helft van de dierproeven (53%) werd gedaan met muizen. Naast muizen werden ook zebravissen (20%) en ratten (15%) veelvuldig ingezet. Voor onderwijs en onderzoek werden behalve muizen, zebravissen en ratten ook kippen, varkens, runderen, paarden, duiven, honden, schapen, konijnen, geiten, fretten en olifanten ingezet. Bij de faculteit Diergeneeskunde zijn ook katten en cavia’s aanwezig ten behoeve van diergeneeskundig onderwijs. Dit onderwijs was in 2025 volledig benedendrempelig. Dit betekent dat de handelingen aan de dieren minder dan licht ongerief met zich meebrengen (een voorbeeld hiervan is het aanbrengen van een verband). Daarom komen katten en cavia’s niet terug in het overzicht van in dierproeven gebruikte diersoorten.
In 2025 zijn zes dierproeven uitgevoerd met olifanten. Dit betreft onderzoek ten behoeve van het behoud van de soort. De faculteit Diergeneeskunde heeft een vaccin ontwikkeld tegen een voor jonge olifanten dodelijke ziekte. In samenwerking met verschillende dierentuinen binnen Nederland en Europa wordt de werkzaamheid van dit vaccin getest. In deze registratie laten we alleen de olifanten zien die in Nederlandse dierentuinen zijn ingezet. Registratie van olifanten in andere Europese landen vindt daar plaats.
| Diersoort | UU | UMC Utrecht | Totaal | Percentage |
|---|---|---|---|---|
| muis | 529 | 6.458 | 6.987 | 52,8% |
| zebravis | 2.635 | 2.635 | 19,9% | |
| rat | 1.772 | 252 | 2.024 | 15,3% |
| kip | 679 | 679 | 5,1% | |
| rund | 309 | 309 | 2,3% | |
| andere vogels (duif) | 207 | 207 | 1,6% | |
| hond | 124 | 124 | 0,9% | |
| paard, ezel en kruisingen | 105 | 105 | 0,8% | |
| varken | 56 | 35 | 91 | 0,7% |
| konijn | 34 | 34 | 0,3% | |
| schaap | 18 | 18 | 0,1% | |
| fret | 6 | 6 | 0,0% | |
| olifanten | 6 | 6 | 0,0% | |
| geit | 1 | 1 | 0,0% | |
| cavia | 0 | 0 | 0,0% | |
| kat | 0 | 0 | 0,0% | |
| Totaal | 6.481 | 6.745 | 13.226 | 100,0% |